ततः प्रत्यक्चेतनाधिगमोऽप्यन्तरायाभवश्च ॥२९॥ पदविभाग: ततः, प्रत्यक्-चेतन-अधिगमः, अपि, अन्तराय-अभावः, च। अन्वय: ततः प्रत्यक्चेतनाधिगमः अपि (च) अन्तरायाभावः (च)। प्रतिपदार्थ: ततः = from that (from the practice of repeating OM with deep contemplation),…
तज्जपस्तदर्थभावनम् ॥ २८॥ पदविभाग: तत्-जपः, तत्-अर्थ-भावनम्। अन्वय: तज्जपः (तस्य प्रणवस्य जपः) तदर्थभावनम् (तस्य ईश्वरस्य भावनम्)। प्रतिपदार्थ: तत् = its (referring to OM from the previous verse), जपः = continuous repetition,…
तस्य वाचकः प्रणवः ॥ २७ ॥ पदविभाग: तस्य, वाचकः, प्रणवः। अन्वय: तस्य (ईश्वरस्य) वाचकः प्रणवः। (The pronoun ‘तस्य’ is explicitly linked back to Ishvara from the preceding sutras.) प्रतिपदार्थ: तस्य…
स पूर्वेषाम् अपि गुरुः कालेनानवच्छेदात् ॥२६॥ पदविभाग: सः, पूर्वेषाम्, अपि, गुरुः, कालेन, अनवच्छेदात्। अन्वय: सः पूर्वेषाम् अपि गुरुः कालेनानवच्छेदात्। प्रतिपदार्थ: सः = He (that Ishvara), पूर्वेषाम् = of the earlier…
तत्र निरतिशयं सर्वज्ञबीजम् ॥ २५॥ पदविभाग: तत्र, निरतिशयम्, सर्वज्ञ-बीजम्। अन्वय: तत्र (ईश्वरे) निरतिशयम् सर्वज्ञबीजम् (भवति)। प्रतिपदार्थ: तत्र = In Him (Ishvara), निरतिशयम् = unsurpassed / beyond which there is no…
क्लेशकर्मविपाकाशयैरपरामृष्टः पुरुषविशेष ईश्वरः ॥ २४॥ पदविभाग: क्लेश-कर्म-विपाक-आशयैः, अपरामृष्टः, पुरुष-विशेषः, ईश्वरः। अन्वय: क्लेशकर्मविपाकाशयैः अपरामृष्टः पुरुषविशेषः ईश्वरः । प्रतिपदार्थ: क्लेश = afflictions (ignorance, egoism, attachment, aversion, clinging to life), कर्म = actions…
ईश्वरप्रणिधानाद्वा ॥ २३॥ पदविभाग: ईश्वर-प्रणिधानात्, वा। अन्वय: वा ईश्वरप्रणिधानात् प्रतिपदार्थ: वा = or / alternatively, ईश्वर = the Supreme Lord / the ultimate Teacher, प्रणिधानात् = by profound devotion /…
मृदुमध्याधिमात्रत्वात् ततोऽपि विशेषः ॥२२॥ पदविभाग: (separating individual words): मृदु-मध्य-अधिमात्रत्वात्, ततः, अपि, विशेषः। अन्वय: (Rearranging in logical prose sequence): मृदुमध्याधिमात्रत्वात् ततः अपि विशेषः प्रतिपदार्थ: मृदु = mild / gentle, मध्य = medium…
तीव्रसंवेगानामासन्नः ॥२१॥ पदविभाग: (separating individual words): तीव्र-संवेगानाम्, आसन्नः। अन्वय: (Rearranging in logical prose sequence): तीव्रसंवेगानाम् आसन्नः । प्रतिपदार्थ: (word-by-word meaning): intense / extremely fast / sharp, संवेगानाम् = of those who…
श्रद्धावीर्यस्मृतिसमाधिप्रज्ञापूर्वक इतरेषाम् ॥२०॥ पदविभाग: (separating individual words): श्रद्धा-वीर्य-स्मृति-समाधि-प्रज्ञा-पूर्वकः, इतरेषाम्। अन्वय: (Rearranging in logical prose sequence): इतरेषाम् श्रद्धावीर्यस्मृतिसमाधिप्रज्ञापूर्वकः। प्रतिपदार्थ: (word-by-word meaning): श्रद्धा = faith / unwavering conviction, वीर्य = vigor / indomitable…
