Sutra 72 from Patanjali’s Yogasutras
तदर्थ एव दृश्यस्यात्मा ॥२.२१॥ पदविभाग: तत्-अर्थः, एव, दृश्यस्य, आत्मा। अन्वय: दृश्यस्य आत्मा तदर्थः एव (अस्ति)। प्रतिपदार्थ: तत्…
तदर्थ एव दृश्यस्यात्मा ॥२.२१॥ पदविभाग: तत्-अर्थः, एव, दृश्यस्य, आत्मा। अन्वय: दृश्यस्य आत्मा तदर्थः एव (अस्ति)। प्रतिपदार्थ: तत्…
द्रष्टा दृशिमात्रः शुद्धोऽपि प्रत्ययानुपश्यः ॥२.२०॥ पदविभाग: द्रष्टा, दृशि-मात्रः, शुद्धः, अपि, प्रत्यय-अनुपश्यः। अन्वय: द्रष्टा दृशिमात्रः (अस्ति), शुद्धः अपि…
विशेषाविशेषलिङ्गमात्रालिङ्गानि गुणपर्वाणि ॥२.१९॥ विशेषाविशेषलिङ्गमात्रालिङ्गानि गुणपर्वाणि ॥२.१९॥ पदविभाग: विशेष-अविशेष-लिङ्गमात्र-अलिङ्गानि, गुण-पर्वाणि। अन्वय: विशेषाविशेषलिङ्गमात्रालिङ्गानि गुणपर्वाणि (भवन्ति)। प्रतिपदार्थ: विशेष = the…
प्रकाशक्रियास्थितिशीलं भूतेन्द्रियात्मकं भोगापवर्गार्थं दृश्यम् ॥२.१८॥ पदविभाग: प्रकाश-क्रिया-स्थिति-शीलम्, भूत-इन्द्रिय-आत्मकम्, भोग-अपवर्ग-अर्थम्, दृश्यम्। अन्वय: दृश्यम् प्रकाशक्रियास्थितिशीलं भूतेन्द्रियात्मकं भोगापवर्गार्थं (अस्ति)। प्रतिपदार्थ:…
द्रष्टृदृश्ययोः संयोगो हेयहेतुः ॥२.१७॥ पदविभाग: द्रष्टृ-दृश्ययोः, संयोगः, हेय-हेतुः। अन्वय: द्रष्टृदृश्ययोः संयोगः हेयहेतुः प्रतिपदार्थ: द्रष्टृ = the Seer…
हेयं दुःखमनागतम् ॥२.१६॥ पदविभाग: हेयम्, दुःखम्, अनागतम्। अन्वय: अनागतम् दुःखम् हेयम् (अस्ति)। प्रतिपदार्थ: हेयम् = to be…
परिणामतापसंस्कारदुःखैः गुणवृत्तिविरोधाच्च दुःखमेव सर्वं विवेकिनः ॥२.१५॥ पदविभाग: परिणाम-ताप-संस्कार-दुःखैः, गुण-वृत्ति-विरोधात्, च, दुःखम्, एव, सर्वम्, विवेकिनः। अन्वय: परिणाम-ताप-संस्कार-दुःखैः गुणवृत्तिविरोधात्…
ते ह्लाद परितापफलाः पुण्यापुण्यहेतुत्वात् ॥२.१४॥ पदविभाग: ते, ह्लाद-परिताप-फलाः, पुण्य-अपुण्य-हेतुत्वात्। अन्वय: ते पुण्यापुण्यहेतुत्वात् ह्लादपरितापफलाः (भवन्ति)। प्रतिपदार्थ: ते =…
सति मूले तद्विपाको जात्यायुर्भोगाः ॥२.१३॥ पदविभाग: सति, मूले, तद्-विपाकः, जाति-आयुस्-भोगाः। अन्वय: मूले सति तद्विपाकः जात्यायुर्भोगाः (भवन्ति)। प्रतिपदार्थ:…
क्लेशमूलः कर्माशयो दृष्टादृष्टजन्मवेदनीयः ॥२.१२॥ पदविभाग: क्लेश-मूलः, कर्म-आशयः, दृष्ट-अदृष्ट-जन्म-वेदनीयः। अन्वय: क्लेशमूलः कर्माशयः दृष्टादृष्टजन्मवेदनीयः (अस्ति)। प्रतिपदार्थ: क्लेश-मूलः = having…