sadhana padaA collection of 21 posts

ध्यानहेयास्तद्वृत्तयः॥२.११॥ पदविभाग:  ध्यान-हेयाः, तद्-वृत्तयः। अन्वय: तद्वृत्तयः ध्यानहेयाः (भवन्ति)। प्रतिपदार्थ: ध्यान = (through) meditation, हेयाः = are to…

ते प्रतिप्रसवहेयाः सूक्ष्माः ॥२.१०॥ पदविभाग:  ते, प्रतिप्रसव-हेयाः, सूक्ष्माः।  अन्वय: ते सूक्ष्माः (क्लेशाः) प्रतिप्रसवहेयाः (भवन्ति)।  प्रतिपदार्थ: ते =…

स्वरसवाही विदुषोऽपि तथारूढोऽभिनिवेशः ॥२.९॥ पदविभाग:  स्व-रस-वाही, विदुषः, अपि, तथा, आरूढः, अभिनिवेशः।  अन्वय: स्वरसवाही तथा आरूढः अभिनिवेशः विदुषः…

दुःखानुशयी द्वेषः ॥२.८॥ पदविभाग:  दुःख-अनुशयी, द्वेषः।  अन्वय: दुःखानुशयी द्वेषः (भवति)।  प्रतिपदार्थ: दुःख (duḥkha) = pain / suffering…

सुखानुशयी रागः ॥२.७॥ पदविभाग: सुख-अनुशयी, रागः।  अन्वय: सुखानुशयी रागः (भवति)।  प्रतिपदार्थ: सुख (sukha) = pleasure / happiness…

दृग्दर्शनशक्त्योरेकात्मतेवास्मिता ॥२.६॥ पदविभाग: दृक्-दर्शन-शक्त्योः, एकात्मता, इव, अस्मिता। अन्वय: दृक्-दर्शन-शक्त्योः एकात्मता इव (या सा) अस्मिता (भवति)।  प्रतिपदार्थ: दृक्…

अनित्याशुचिदुःखानात्मसु नित्यशुचिसुखात्मख्यातिरविद्या ॥२.५॥ पदविभाग: अनित्य-अशुचि-दुःख-अनात्मसु, नित्य-शुचि-सुख-आत्म-ख्यातिः, अविद्या।  अन्वय: अनित्य-अशुचि-दुःख-अनात्मसु (क्रमेण) नित्य-शुचि-सुख-आत्म-ख्यातिः अविद्या (भवति)।  प्रतिपदार्थ: अनित्य (anitya) =…

अविद्या क्षेत्रमुत्तरेषाम् प्रसुप्ततनुविच्छिन्नोदाराणाम् ॥२.४॥ पदविभाग: अविद्या, क्षेत्रम्, उत्तरेषाम्, प्रसुप्त-तनु-विच्छिन्न-उदाराणाम्। अन्वय: प्रसुप्त-तनु-विच्छिन्न-उदाराणाम् उत्तरेषाम् (क्लेशानाम्) अविद्या क्षेत्रम् (भवति)।  प्रतिपदार्थ:…

अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेशाः क्लेशाः ॥२.३॥ पदविभाग: अविद्या-अस्मिता-राग-द्वेष-अभिनिवेशाः, क्लेशाः।  अन्वय: अविद्या-अस्मिता-राग-द्वेष-अभिनिवेशाः (पञ्च) क्लेशाः (सन्ति)।  प्रतिपदार्थ: अविद्या (avidyā) = spiritual ignorance…

समाधिभावनार्थः क्लेशतनूकरणार्थश्च ॥२.२॥ पदविभाग: समाधि-भावन-अर्थः, क्लेश-तनूकरण-अर्थः, च।  अन्वय: समाधि-भावन-अर्थः क्लेश-तनूकरण-अर्थः च प्रतिपदार्थ: समाधि = deep concentration /…