दुःखदौर्मनस्याङ्गमेजयत्वश्वासप्रश्वासाः विक्षेपसहभुवः ॥३१॥ पदविभाग: दुःख-दौर्मनस्य-अङ्गमेजयत्व-श्वास-प्रश्वासाः, विक्षेप-सहभुवः। अन्वय: दुःख-दौर्मनस्य-अङ्गमेजयत्व-श्वास-प्रश्वासाः विक्षेपसहभुवः। प्रतिपदार्थ: दुःख = Grief, दौर्मनस्य = despair /…
व्याधिस्त्यानसंशयप्रमादालस्याविरतिभ्रान्तिदर्शनालब्धभूमिकत्वानवस्थितत्वानि चित्तविक्षेपास्तेऽन्तरायाः ॥३०॥ पदविभाग: व्याधि-स्त्यान-संशय-प्रमाद-आलस्य-अविरति-भ्रान्तिदर्शन-अलब्धभूमिकत्व-अनवस्थितत्वानि, चित्त-विक्षेपाः, ते, अन्तरायाः। (Note: This sutra features one of the longest compound…
ततः प्रत्यक्चेतनाधिगमोऽप्यन्तरायाभवश्च ॥२९॥ पदविभाग: ततः, प्रत्यक्-चेतन-अधिगमः, अपि, अन्तराय-अभावः, च। अन्वय: ततः प्रत्यक्चेतनाधिगमः अपि (च) अन्तरायाभावः (च)। प्रतिपदार्थ:…
तज्जपस्तदर्थभावनम् ॥ २८॥ पदविभाग: तत्-जपः, तत्-अर्थ-भावनम्। अन्वय: तज्जपः (तस्य प्रणवस्य जपः) तदर्थभावनम् (तस्य ईश्वरस्य भावनम्)। प्रतिपदार्थ: तत्…
तस्य वाचकः प्रणवः ॥ २७ ॥ पदविभाग: तस्य, वाचकः, प्रणवः। अन्वय: तस्य (ईश्वरस्य) वाचकः प्रणवः। (The pronoun…
स पूर्वेषाम् अपि गुरुः कालेनानवच्छेदात् ॥२६॥ पदविभाग: सः, पूर्वेषाम्, अपि, गुरुः, कालेन, अनवच्छेदात्। अन्वय: सः पूर्वेषाम् अपि…
तत्र निरतिशयं सर्वज्ञबीजम् ॥ २५॥ पदविभाग: तत्र, निरतिशयम्, सर्वज्ञ-बीजम्। अन्वय: तत्र (ईश्वरे) निरतिशयम् सर्वज्ञबीजम् (भवति)। प्रतिपदार्थ: तत्र…
क्लेशकर्मविपाकाशयैरपरामृष्टः पुरुषविशेष ईश्वरः ॥ २४॥ पदविभाग: क्लेश-कर्म-विपाक-आशयैः, अपरामृष्टः, पुरुष-विशेषः, ईश्वरः। अन्वय: क्लेशकर्मविपाकाशयैः अपरामृष्टः पुरुषविशेषः ईश्वरः । प्रतिपदार्थ:…
ईश्वरप्रणिधानाद्वा ॥ २३॥ पदविभाग: ईश्वर-प्रणिधानात्, वा। अन्वय: वा ईश्वरप्रणिधानात् प्रतिपदार्थ: वा = or / alternatively, ईश्वर =…
मृदुमध्याधिमात्रत्वात् ततोऽपि विशेषः ॥२२॥ पदविभाग: (separating individual words): मृदु-मध्य-अधिमात्रत्वात्, ततः, अपि, विशेषः। अन्वय: (Rearranging in logical prose sequence):…
